Jak było — Rodzinny Kapitał Opiekuńczy
Rodzinny Kapitał Opiekuńczy (RKO) został wprowadzony 1 stycznia 2022 roku i przez blisko trzy lata stanowił podstawowe świadczenie dla rodziców drugiego i każdego kolejnego dziecka w wieku od ukończenia 12. do ukończenia 35. miesiąca życia. Kapitał wynosił łącznie 12 000 zł i był wypłacany w miesięcznych transzach — po 500 zł przez 24 miesiące albo po 1 000 zł przez 12 miesięcy, w zależności od wyboru rodzica.
Świadczenie nie zależało od dochodu rodziny i nie było wliczane do innych świadczeń. Obsługą zajmował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a wnioski składano wyłącznie drogą elektroniczną — przez PUE ZUS, Emp@tia lub bankowość internetową.
Jak jest — program Aktywny Rodzic
Od 1 października 2024 roku Rodzinny Kapitał Opiekuńczy został zastąpiony programem „Aktywny Rodzic", który składa się z trzech osobnych komponentów. Każdy z nich skierowany jest do innej grupy rodziców i rozwiązuje inny problem.
1. Aktywni rodzice w pracy
Świadczenie w wysokości 1 500 zł miesięcznie (1 900 zł w przypadku dziecka z niepełnosprawnością) dla rodziców, którzy aktywnie pracują i opłacają składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Przysługuje na dziecko w wieku od ukończenia 12. do ukończenia 35. miesiąca życia.
2. Aktywnie w żłobku
Dofinansowanie opłaty za żłobek, klub dziecięcy lub dziennego opiekuna — do 1 500 zł miesięcznie (do 1 900 zł w przypadku dziecka z niepełnosprawnością). Wsparcie trafia bezpośrednio na konto placówki.
3. Aktywnie w domu
Świadczenie w wysokości 500 zł miesięcznie dla rodziców, którzy decydują się samodzielnie opiekować dzieckiem i nie korzystają z innych form wsparcia w ramach programu.
Co z rodzicami, którzy już pobierali RKO?
Rodziny, które nabyły prawo do Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego przed 1 października 2024 roku, kontynuują pobieranie świadczenia na dotychczasowych zasadach — aż do wyczerpania przysługujących 12 000 zł. Po wyczerpaniu RKO rodzic może złożyć wniosek o jedno ze świadczeń w ramach Aktywnego Rodzica, o ile dziecko nadal spełnia warunki wiekowe.
Jak złożyć wniosek
- wyłącznie elektronicznie — przez PUE ZUS, Emp@tię, mObywatela lub bankowość internetową,
- wniosek można złożyć najwcześniej w miesiącu, w którym dziecko kończy 12 miesięcy,
- do wniosku należy dołączyć dane placówki (w wariancie „w żłobku") lub oświadczenie o aktywności zawodowej (w wariancie „w pracy"),
- decyzja jest wydawana elektronicznie, a wypłata następuje wyłącznie bezgotówkowo.
Najczęstsze pytania
Czy mogę pobierać „Aktywny Rodzic" razem z 800+?
Tak. Świadczenie wychowawcze 800+ jest niezależne od programu Aktywny Rodzic i rodzice mogą korzystać z obu równolegle, o ile spełnią warunki każdego z nich.
Czy świadczenie jest opodatkowane?
Nie. Świadczenia w ramach programu Aktywny Rodzic są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz nie podlegają egzekucji komorniczej.
Co w przypadku bliźniąt?
Świadczenie przysługuje na każde dziecko uprawnione osobno — również na dzieci z ciąż mnogich, o ile spełniają kryterium wiekowe.
Aktualizacja artykułu: 10 kwietnia 2026. Autor: Marek Piotrowski, redakcja Kuszewotaj.